1. Identificar, valorar e expresar os elementos crave da dignidade e identidade persoal a través da interpretación de biografías significativas, para asumir a propia dignidade e aceptar a identidade persoal, respectar a dos outros, e desenvolver con liberdade un proxecto de vida con sentido.
A valoración da dignidade e identidade persoal implica o descubrimento en diversas situacións vitais de todas as dimensións humanas (emocións, sentimentos, afectos, desexos, ideais, limitacións), da súa natureza social e da súa capacidade trascendente. Supón identificar e comprender as propias experiencias, as raíces familiares e culturais, a interdependencia respecto dos demais e da Creación, aprender a gestionar os sentimentos e a propia identidade e ser capaz de expresalos utilizando diversas linguaxes. Implica o descubrimento da experiencia espiritual e relixiosa como parte da vocación humana, tamén a dimensión estética e a capacidade creativa para expresar o proxecto vital.
No desenvolvemento desta competencia desempeña un papel esencial o descubrimento da interioridade, a responsabilidade, a vulnerabilidade e o contraste con outras situacións vitais, en particular coa visión cristiá da persoa e da vida, por exemplo, a través de personaxes e relatos significativos da contorna e da tradición cristiá, sobre todo a través do achegamento aos principais relatos bíblicos tendo como referencia a Xesús de Nazaret. A adquisición desta competencia supón desenvolver integralmente a autonomía e identidade persoal. Implica afrontar positivamente as experiencias persoais e sociais asumindo as responsabilidades das súas decisións; adquirir hábitos saudables de vida e de consumo responsable; e construír un proxecto vital que inclúa valores en relación co benestar propio, o coidado de si mesmo e dos demais, así como as relacións coa natureza.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL1, CCL3, CD1, CD4, CPSAA1, CPSAA2, CPSAA4, CPSAA5, CE2, CE3, CCEC3
2. Valorar a condición relacional do ser humano, desenvolvendo destrezas e actitudes sociais orientadas á xustiza e a mellora da convivencia tendo en conta o maxisterio social da Igrexa, para aprender a vivir con outros e contribuír á fraternidade universal e a sostenibilidade do planeta.
O recoñecemento da dimensión social e cidadá, como condición relacional do ser humano, e a súa natureza social, como a responsabilidade cidadá que posibilita cooperar plenamente na vida social e cívica, son os obxectos esenciais desta competencia específica de Relixión Católica. Trátase de recoñecer a dignidade humana, asumindo os dereitos que conlevan deberes e responsabilidades propios da vida en sociedade, expresados universalmente nos dereitos humanos.
O desenvolvemento desta competencia implica aprender a xestionar a propia autonomía persoal, coas súas ideas e toma de decisións, coas doutras persoas e grupos, coa familia, con outras contornas sociais e culturais; supón apreciar a diversidade relixiosa, asumindo o exercicio da identidade persoal nas relacións e vínculos con outros, participando e interactuando con actitudes de respecto, empatía, altruismo, perdón e misericordia, tendo en conta a importancia da linguaxe e a comunicación. Este desenvolvemento competencial facilita a asertividade, a participación en tóma de decisións comunitarias, na resolución pacífica e positiva de conflitos, creando contornas de interdependencia, solidariedade interxeneracional, ecodependencia, diversidade, igualdade, e pluralidade de visións e identidades; busca a amizade social. A materia de Relixión Católica, que se desenvolve en liña con estas finalidades sociais da escola e os seus valores, propón as crenzas relixiosas que, á luz dos principios xerais do maxisterio social da Igrexa, os promoven e fundamentan. A harmonía entre as virtudes sociais e as conviccións persoais que propón a cosmovisión cristiá contribúe á plena realización humana; esta coherencia fomenta a realización persoal e social, xa que logo, o ben común.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL2, CCL5, CP3, STEM5, CD3, CPSAA3, CC1, CC2, CC4, CE1.
3. Asumir os desafíos da humanidade desde unha perspectiva inclusiva recoñecendo as necesidades individuais e sociais, discerníndoos coas claves do «Reino de Deus», para implicarse persoal e profesionalmente na transformación social e o logro do ben común.
A proposta da dignidade humana realizada no desenvolvemento integral de cada persoa e no seu proxecto vital, expresado en todo o seu potencial social de relacións, vínculos e pertenencias, pode completarse aínda cunha inspiración de plenitude que o cristianismo explica coa expresión «Reino de Deus». É dicir, creemos que Deus ten un proxecto de comuñón para a humanidade, anunciado en Xesucristo: a superación do mal e da morte, a construción da casa común, a fraternidade universal, a inclusión de todos e cada un dos seres humanos nun ámbito de vida e de humanidade plena. Un horizonte que planifica a proposta dos obxectivos de desenvolvemento sostible. Con este desenvolvemento trascendente e teolóxico, tanto a dimensión persoal como a social alcanzan unha plenitude completa e eterna. Por iso, esta crenza pode fundamentar e motivar os proxectos vitais, a xustiza e a paz e o ben común. En canto aos coñecementos, a antropoloxía cristiá, coa súa proposta escatolóxica, constituirá a inspiración dos saberes básicos que conleva esta competencia específica.
O desenvolvemento desta competencia específica asume como propias todas as situacións de exclusión ou pobreza, de violencia ou inxustiza, de desigualdade entre varóns e mulleres, para propoñer a erradicación deses problemas coa esperanza radical do ben común que expresa o Evanxelio. Isto supón educar a mirada e a contemplación da realidade, a nivel local e global, para percibir as consecuencias do propio comportamento, coa responsabilidade de facernos cargo do sufrimento, para promover unha compaixón activa e procesos de coidado, persoais e sociais. É preocupación esencial desta competencia identificar as situacións de exclusión, marxinación, inxustiza ou violencia, comezando polas nosas contornas e ampliando a mirada ata o global, para propoñer oportunidades de inclusión ás persoas máis necesitadas desde a esperanza cristiá.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL1, CCL5, STEM3, CD1, CPSAA3, CC3, CC4, CE1, CCEC3.
4. Interpretar e admirar o patrimonio cultural nas súas diferentes expresións, recoñecendo que son portadoras de identidades e sentido, apreciando como o cristianismo encarnouse en manifestacións diversas, para desenvolver sentido de pertenenza, participar na construción da convivencia e promover o diálogo intercultural no marco dos dereitos humanos.
A comprensión e a admiración da forma na que as ideas e o significado exprésanse nas distintas culturas, a través das artes e outras manifestacións sociais, artísticas, éticas e culturais, implica esforzarse por comprender, desenvolver e expresar as ideas propias cun sentido de pertenencia á sociedade; tamén supón o enriquecimiento da identidade a través do diálogo intercultural. É dicir, propoñémosnos/propoñémonos comprender e apreciar as diversas manifestacións artísticas da nosa cultura, tanto na súa expresión como no seu significado, para alcanzar un coñecemento máis completo da historia da humanidade e enriquecer con todas as civilizacións a construción das identidades persoais e sociais do noso tempo, con sentido crítico e constructivo.
O desenvolvemento desta competencia específica de Relixión Católica implica complementar o desenvolvemento da autonomía persoal e social con todas as posibilidades das culturas, tanto no seu patrimonio histórico como na súa construción actual. Xa que logo, supón o desenvolvemento do sentido crítico para a súa interpretación e da creatividade como posibilidades de despregue do proxecto vital que tamén se desenvolve necesariamente en identidades culturais e o seu correspondente sentido de pertenencia. E supón unha aprendizaxe que promove a liberdade de expresión, o respecto e a admiración pola diversidade cultural en todas as súas expresións e linguaxes audiovisuais e o diálogo intercultural. A adquisición desta competencia implica alcanzar o desenvolvemento da súa autonomía persoal que poderá desenvolverse en contextos culturais propios e diversos. O logro desta competencia proporciona non só a adecuada comprensión da cultura, senón tamén a súa corresponsabilidade interxeneracional que require liberdade de expresión, actitude colaborativa, sentido crítico e creatividade.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL4, CP3, CD2, CD3, CC3, CCEC1, CCEC2, CCEC4.
5. Recoñecer e apreciar a propia interioridade, a experiencia espiritual e relixiosa, presente en todas as culturas e sociedades, comprendendo a experiencia de personaxes relevantes e valorando as posibilidades do relixioso, para discernir posibles respostas ás preguntas sobre o sentido da vida, e favorecer o respecto entre as diferentes tradicións relixiosas.
O recoñecemento e aprecio da dimensión espiritual propia da natureza humana, manifestada nas emocións, afectos, símbolos e crenzas, constitúe o obxecto esencial desta competencia específica de Relixión Católica. Relacionado co proceso educativo da competencia persoal, no descubrimento de todas as dimensións humanas, proponse coidar expresamente a educación no silencio, as emocións e os sentimentos desta experiencia de interioridade e espiritualidade, o cultivo da admiración, así como a súa expresión nas diversas linguaxes. Este desenvolvemento espiritual e moral é un dereito de todos os nenos e nenas, como se recoñece no artigo 27 da Convención sobre os Dereitos do Neno, que tamén protexe a responsabilidade primordial dos pais e nais no proceso educativo, así como a responsabilidade dos Estados para garantir o dereito de todo neno e nena a un nivel de vida axeitado para o seu desenvolvemento físico, mental, espiritual, moral e social.
O desenvolvemento desta competencia específica de Relixión Católica, como no caso da competencia específica persoal, inclúe a educación da interioridade e o espertar espiritual no desenvolvemento da autonomía e identidade persoal e o descubrimento da relación con Deus. Será propio da perspectiva cristiá propoñer, desde a cristoloxía, a experiencia relixiosa como oportunidade para o desenvolvemento de todas as dimensións do ser humano. Neste obxectivo desempeña un papel esencial o coñecemento de experiencias relixiosas de personaxes relevantes da Biblia, así como de textos doutras tradicións relixiosas, valorando as posibilidades persoais, familiares, sociais e culturais do relixioso como posibilidade para discernir posibles respostas ás preguntas sobre o sentido da vida, e favorecer o diálogo e o respecto da diversidad relixiosa.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL1, CPSAA1, CPSAA3, CPSAA5, CC3, CE2, CCEC1, CCEC3.
6. Identificar e comprender os contidos esenciais da Teoloxía cristiá, contemplando e valorando a contribución da tradición cristiá á procura da verdade, para dispoñer dunha síntese do cristianismo que permita dialogar con outras tradicións, paradigmas e cosmovisións.
A comprensión da mensaxe central do Evanxelio, así como os doutras tradicións relixiosas, facilita o diálogo intercultural e a convivencia na diversidade. Esta pluralidade require que os desenvolvementos da autonomía persoal exérzanse con plena liberdade e con san exercicio do sentido de pertenza, ambos necesarios no pleno desenvolvemento da personalidade que propoñemos. A identificación das relixións, en contextos de pluralidade, máis aló do primeiro coñecemento das súas crenzas e expresións, aporta oportunidades de contraste e discernimiento que, con sentido crítico, pode contribuír ao desenvolvemento do propio proxecto vital.
O desenvolvemento desta competencia específica de Relixión Católica aporta os saberes básicos para un achegamento crítico e consciente ás crenzas e os valores propios da fe cristiá, facilitando o diálogo con outras materias escolares. O coñecemento de Xesucristo, a Historia da Salvación e a Igrexa serán aprendizaxes esenciais no desenvolvemento desta competencia. A adquisición desta competencia prepara para o diálogo espiritual, intelectual e existencial entre a fe e a razón, entre a fe e a cultura, desenvolve o diálogo intercultural e dispón para a vida en contextos de pluralidade, mantendo as conviccións e crenzas propias con pleno respecto ás dos outros.
Esta competencia específica conéctase cos seguintes descriptores do Perfil de saída: CCL2, CCL3, STEM4, CD1, CPSAA4, CPSAA5, CC1, CC4, CE3, CCEC1.
